Mindfulness - ‘werkt het’ echt?
Tenzij je van een andere planeet afkomstig bent of jaren op een onbewoond eiland hebt vertoefd, kan het je niet ontgaan zijn dat mindfulness plots overal als een nieuwe mirakelremedie aangeboden wordt. Iedereen beoefent de milde, open aandacht voor het nu, zowel aan het fornuis als in de ochtendfile. Iedereen leert de dingen bekijken alsof men ze de eerste keer ziet. Iedereen eet mindful. Mensen leren stilstaan bij de dingen. Ze concentreren zich met gesloten ogen op 1 woord, 1 gevoel of 1 lichaamsdeel. Plots kan je overal mindfulnesstrainingen volgen.
Een min of meer ontnuchterende vaststelling is evenwel dat zelfs mensen die al 2 of 3 maal de klassieke 8 weken durende training hebben gevolgd, daar niet echt beter van geworden zijn. Dan stelt men ontgoocheld vast dat 'het' wel fijn is, maar dat 'het' niet werkt...
Het probleem is niet dat 'het' niet werkt, maar precies de verwachting dat 'het' zou werken. Dat is een typisch westers misverstand. Mindfulness is geen mirakelremedie die uw problemen zal oplossen wat de brochures en de websites ook mogen beweren. Dat is een magische verwachting. Mindfulness is geen geneesmiddel dat voor jou zal werken zoals een antibioticum werkt. Niets zal 'voor jou werken'. Op het vlak van de existentiële problemen kan alleen jij voor jezelf werken. Alleen als je dat begrepen hebt, kan mindfulness een middel zijn dat je kan helpen.
Mindfulness gaat over aandacht voor wat er is en zonder oordeel aanwezig zijn bij wat er is, gewoon om de vreugde van het zijn zelf, niet om iets op te lossen. Uiteraard leven we altijd hier en nu en het kan absurd lijken hier een speciaal punt van te willen maken. Onze gedachten bestaan uiteindelijk alleen maar hier en nu. Maar we kunnen onze gedachten en onze aandacht naar elders of naar het verleden of de toekomst laten dwalen, en dan zijn we niet aanwezig bij het hier en nu. Dan leven we 'mindless', als een automaat, en gaat het moment van nu aan ons voorbij. Veel van ons gedrag is mindless. We kijken mindless naar mensen en dingen, we stoppen mindless allerlei dingen in ons lichaam, we nemen mindless meningen en opinies over, we aanhoren mindless diagnoses en prognoses van artsen en volgen mindless hun behandelingen, we voeden mindless onze kinderen op. Mindlessness maakt ons blind voor nieuwe mogelijkheden. Ellen Langer noemt mindfulness dan ook 'de psychologie van het mogelijke'
uit boek 'De strategie van het geluk' van Gerbert Bakx, arts-filosoof-therapeut