Ontwikkelingspotentieel volgens Dabrowski
Krachten die een rol spelen bij de persoonlijkheidsontwikkeling
Dabrowski heeft het over 3 soorten krachten die invloed hebben op het doorstoten naar hogere niveaus:
1) De aanleg van de persoon: zijn mogelijkheden en capaciteiten die hij bij geboorte heeft meegekregen
2) De invloeden van de sociale omgeving
3) De wil om te groeien. De bewuste autonome processen waarbij het individu zelf bepaalt welk deel van zijn aanleg en welke invloeden van de omgeving hij accepteert en versterkt en welk deel hij verwerpt of beperkt.
Deze capaciteit tot innerlijke transformatie hoort ook bij de aangeboren aanleg en wordt versterkt door positieve sociale invloeden.
Dabrowski en het begrip “developmental potential”
Volgens hem bestaat het groeipotentieel van iemand uit zijn aangeboren speciale talenten en begaafdheden, 5 vormen van waarneming en beleving (“psychic overexcitabilities”, noemt hij die) en de wil om te groeien.
Piechowski
Dr Piechowski zou later met zijn werk de link vormen tussen de positieve desintegratietheorie van Dabrowski en het wetenschappelijk onderzoek i.v.m. hoogbegaafdheid. Hij beschouwt de 5 “psychic overexcitabilities” als aanwijzingen voor hoogbegaafdheid. Ze voeden en ondersteunen het aanwezige talent. Hoogbegaafdheid is veel ruimer dan de concepten IQ en intelligentie.
Piechowski zegt dat IQ-testen alleen geen prognose geven over het verdere verloop van de ontwikkeling van iemands talent. Het concept “developmental potential”, dat wordt gemeten aan de hand van de 5 overexcitabilities, zou dat wel doen. Hoogbegaafdheid krijgt dan de betekenis van: begiftigd zijn met een sterk ontwikkelingspotentieel (developmental potential, volgens Dabrowski).